काठमाडौं । नेपाल र चीनबीच
काठमाडौँ चक्रपथ विस्तारको दोस्रो चरण सुरु गर्ने औपचारिक सम्झौता भएपछि उपत्यकाको ‘लाइफलाइन’ मानिने चक्रपथ अब नयाँ स्वरूपमा विकास हुने भएको छ। यसपटकको योजना केवल सडक चौडा बनाउने मात्र नभई विगतका कमजोरी सच्याउँदै जनमैत्री पूर्वाधार निर्माण गर्ने लक्ष्यसहित अघि बढाइएको बताइएको छ।
बुधबार भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री सुनील लम्साल र नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत झाङ माओमिङ बीच समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएको हो। चिनियाँ सरकारको करिब १२ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको अनुदान सहयोगमा कलङ्की–वसुन्धारा ८.२ किलोमिटर सडकखण्ड आठ लेनको अत्याधुनिक सडकमा विस्तार गरिनेछ।
पहिलो चरणमा कलङ्की–कोटेश्वर खण्ड निर्माणका क्रममा ढिलासुस्ती र डिजाइनसम्बन्धी केही कमजोरी देखिएका थिए। ती अनुभवबाट सिक्दै यसपटक त्यस्ता समस्या नदोहोर्याउने तयारी गरिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका प्रवक्ता रामहरि पोखरेल का अनुसार कोभिड महामारी र साइट क्लियरन्सका कारण यो आयोजना केही समय रोकिएको थियो। अघिल्लो चरणमा विद्युतीय पोल र मन्दिरहरू हटाउन ढिलाइ हुँदा काम प्रभावित भएको अनुभवका आधारमा यसपटक चिनियाँ टोली आउनुअघि नै नेपालले आफ्नो तर्फबाट जमिन खाली गराउने काम पूरा गरिसकेको छ।
अब चिनियाँ पक्षले विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) बुझाउनेछ। त्यसपछि ठेकेदार छनोट गरी निर्माण कार्य अघि बढाइनेछ। सम्झौताअनुसार नेपालले सिधै रकम नपाई चिनियाँ पक्षले नै सम्पूर्ण निर्माण सम्पन्न गरी सडक हस्तान्तरण गर्ने व्यवस्था गरिएको छ।
काठमाडौँ चक्रपथ विस्तार योजनाकी प्रमुख आशिका पोखरेल ले यसपटक परियोजनामा नयाँ सुविधाहरू थपिने जानकारी दिइन्। पहिलो चरणमा पैदलयात्रीका लागि पर्याप्त आकाशेपुल र सडक बत्तीको अभाव देखिएको भन्दै आलोचना भएको थियो। नयाँ डिजाइनमा ती कमीकमजोरी सुधार गर्ने सहमति भएको छ।
नयाँ खण्डमा आकाशेपुल, आधुनिक सडक बत्ती तथा अन्य सुरक्षासम्बन्धी व्यवस्थाहरू समावेश गरिनेछन्। नेपाली पक्षले आफ्नै लगानीमा सर्भिस लेन निर्माण गरिरहेको छ, जसको करिब ७५ प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको छ। सर्भिस लेन तयार भएपछि चिनियाँ टोलीले बीचको मुख्य एक्सप्रेस–वे निर्माण सुरु गर्नेछ।
चीनले निर्माण गर्ने खण्डबाहेक चक्रपथका अन्य भागमा पनि नेपालले आफ्नै स्रोतबाट काम अघि बढाउने योजना बनाएको छ। महाराजगन्ज–सुकेधारा क्षेत्रको केही भाग निर्माण भइसकेको छ भने चाबहिल र गोपीकृष्ण क्षेत्रका लागि बजेट व्यवस्थापनको तयारी भइरहेको छ।
तर चाबहिलदेखि कोटेश्वरसम्मको खण्ड भने निकै चुनौतीपूर्ण मानिएको छ। पशुपति क्षेत्र का ऐतिहासिक सम्पदा, मठमन्दिर, गल्फ कोर्स तथा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल को सुरक्षा संवेदनशीलताका कारण यो क्षेत्रमा सडक चौडा पार्न कठिन देखिएको छ। यसैले विज्ञहरूले यस्तो घना र संवेदनशील क्षेत्रमा जमिनमाथि ‘फ्लाइओभर’ निर्माण गर्ने विकल्प सुझाएका छन्।
सन् १९७७ मा पहिलोपटक चीनकै सहयोगमा बनेको काठमाडौँ चक्रपथले झण्डै पाँच दशकपछि नयाँ स्वरूप पाउने तयारी गरिरहेको छ। चिनियाँ राजदूतले यस परियोजनालाई नेपाल–चीन सहकार्यको अर्को महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा उल्लेख गरेका छन्।
सडक विभाग र मन्त्रालय अहिले चिनियाँ पक्षबाट विस्तृत कार्ययोजना आउने प्रतीक्षामा छन्, ताकि काठमाडौँवासीले धुलो र ट्राफिक जामको समस्याबाट राहत पाउँदै आधुनिक सडकको अनुभव गर्न सकून्।
