काठमाडौं । त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट अध्ययनका लागि बिदा लिएका शिक्षकहरू समयमै उपाधि पूरा नगरी विदेश पलायन हुने क्रम बढेपछि विश्वविद्यालयले कडाइका साथ कारबाही गर्ने तयारी गरेको छ।
विश्वविद्यालयले एमफिल वा विद्यावारिधि अध्ययनका लागि दिइने बिदाको दुरुपयोग गर्ने शिक्षकहरूलाई काममा फर्कन वा खाइपाइ आएको तलब–भत्ता फिर्ता गर्न आग्रह गरेको थियो। तर, पटक–पटक आग्रह गर्दा पनि अटेर गरेपछि उनीहरू कार्यरत शिक्षण संस्था तथा कार्यालयमै परिपत्र गरी कारबाही गर्ने तयारी गरिएको विश्वविद्यालयले जनाएको छ।
त्रिविका अनुसार ५९७ जनाले अध्ययन बिदाको दुरुपयोग गरी विश्वविद्यालयलाई शैक्षिक क्षति पुर्याएका छन्। अध्ययन बिदा दुरुपयोग गर्ने १२ जना शिक्षकबाट विश्वविद्यालयले हालसम्म ६ करोड रुपैयाँ असुलेको छ।
त्रिवि व्यवस्थापन संकायको केन्द्रीय विभागमा सहप्राध्यापक रहेका जगत तिमिल्सिनाले २०७७ सालमा विद्यावारिधि अध्ययनका लागि बिदा लिएका थिए। उनी Prince of Songkla University (थाइल्याण्ड) मा ग्रीन मार्केटिङ विषयमा पीएचडी अध्ययन गर्न तीन वर्षको अध्ययन बिदामा गएका थिए। तर समयमै उपाधि पूरा गर्न नसकेपछि २०८० सालमा पुनः विश्वविद्यालयमा फर्केर नियमित अध्यापन सुरु गरेका थिए।
पछि नेपाली कांग्रेसको कोटाबाट राष्ट्रिय सभा सदस्यमा निर्वाचित भएपछि तिमिल्सिनाले कबुलनामाअनुसार विद्यावारिधि पूरा गर्न नसकेकाले खाइपाइ आएको तलब–भत्तासहित १० प्रतिशत ब्याज जोडेर ३३ लाख ५० हजार रुपैयाँ विश्वविद्यालयलाई फिर्ता गरेका छन्।
त्यस्तै हालै सम्पन्न प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा निर्वाचित आनन्दबहादुर चन्दले पनि अध्ययन बिदा लिएर पूरा गर्न नसकेको अध्ययनको तलब–भत्ता १० प्रतिशत ब्याजसहित विश्वविद्यालयलाई फिर्ता गरेका छन्।
विश्वविद्यालयका अनुसार २०७१ देखि २०८१ सालसम्म ५८९ शिक्षक अध्ययन बिदा लिएर विदेश पलायन भएका वा उपाधि पूरा नगरी सम्पर्कविहीन भएका छन्। त्यसमध्ये ४६ जना सम्पर्कमा आए पनि १२ जनाले ३३ लाखदेखि ५२ लाख रुपैयाँसम्म गरी करिब ६ करोड रुपैयाँ बुझाइसकेका छन्।
विश्वविद्यालयले अध्ययन बिदा दुरुपयोग गर्ने शिक्षकबाट करिब १ अर्ब २० करोड रुपैयाँभन्दा बढी असुलउपर गर्ने लक्ष्य राखेको छ। तर १० वर्षभन्दा बढी समय बितेका शिक्षकहरूको हकमा साँवाभन्दा ब्याज दोब्बरभन्दा बढी हुने भएकाले अपेक्षित रूपमा रकम असुल हुन नसकेको विश्वविद्यालयको भनाइ छ।
त्रिविले अध्ययन बिदा दुरुपयोग गर्ने शिक्षकहरूको पहिचान गरी उनीहरू कार्यरत शैक्षिक संस्था वा कार्यालयमै परिपत्र पठाएर कारबाही गर्ने योजना बनाएको छ। अध्ययन बिदा लिएर नफर्किँदा विश्वविद्यालयका केन्द्रीय क्याम्पस विभाग तथा ६२ वटा आंगिक क्याम्पसमा अध्यापन व्यवस्थापनमा समस्या भएको बताइएको छ।
विश्वविद्यालयले अध्ययन बिदा दुरुपयोग गर्ने शिक्षकलाई कारबाहीको दायरामा ल्याई योग्य शिक्षक व्यवस्थापन गर्दै शिक्षण–सिकाइ र शैक्षिक गुणस्तर सुधारमा जोड दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ। साथै विश्वविद्यालयका शिक्षकहरूले नीति–नियम पालना गर्दै अनुशासित र नैतिक आचरण कायम गर्नुपर्नेमा पनि जोड दिइएको छ।
