काठमाडौँ । बीमा कम्पनीहरूको वित्तीय हिसाबकिताब राख्ने प्रणालीमा आएको ठूलो परिवर्तनले नेपाली बीमा बजारमा चुनौती थपिएको छ। वर्षौँदेखि प्रयोग हुँदै आएको लेखा प्रणाली विस्थापित गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार एनएफआरएस–१७ र एनएफआरएस–९ पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्ने भएपछि बीमा कम्पनीहरूलाई वित्तीय विवरण तयार गर्न कठिनाइ भएको छ।
नयाँ लेखा मापदण्डको सबैभन्दा ठूलो प्रभाव जीवन बीमा कम्पनीहरूको नाफामा देखिने अनुमान गरिएको छ। यसअघि बीमालेख बिक्री गर्दा त्यसबाट भविष्यमा प्राप्त हुने सम्भावित नाफा तत्कालै देखाउने अभ्यास थियो। तर एनएफआरएस–१७ अन्तर्गत बीमा सेवा प्रदान हुँदै जाँदा मात्रै नाफा क्रमशः लेखांकन गर्नुपर्ने व्यवस्था भएकाले तत्काल देखिने नाफामा कमी आउन सक्छ।
यसको असर विशेषगरी पुराना जीवन बीमा कम्पनीहरूको वित्तीय विवरणमा बढी देखिन सक्ने बीमा क्षेत्रका जानकारहरू बताउँछन्। केही निर्जीवन बीमा कम्पनीको वित्तीय विवरणमा समेत नयाँ व्यवस्थाको प्रभाव पर्ने देखिएको छ।
लगानीको मूल्यांकनमा पनि परिवर्तन
एनएफआरएस–९ लागू भएपछि बीमा कम्पनीहरूको लगानीको मूल्यांकन गर्ने तरिकामा समेत परिवर्तन आएको छ। लगानीको वास्तविक बजार मूल्य तथा सम्भावित नोक्सानीलाई वित्तीय विवरणमा समेट्नुपर्ने भएपछि बजारमा शेयर, ऋणपत्र तथा अन्य लगानीको मूल्यमा आउने उतारचढावले कम्पनीको नाफा–नोक्सानमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्छ।
त्यस्तै, अपेक्षित ऋण नोक्सानी (Expected Credit Loss–ECL) का लागि रकम छुट्याउनुपर्ने व्यवस्थाले पनि कम्पनीको नाफामा दबाब पार्न सक्ने देखिएको छ। यो व्यवस्था बैंकिङ क्षेत्रको प्रावधान व्यवस्थासँग केही हदसम्म मिल्दोजुल्दो रहेको जानकारहरू बताउँछन्।
बीमा दायित्वको हिसाब पनि नयाँ ढाँचामा
एनएफआरएस–१७ ले बीमा कम्पनीको मुख्य दायित्व अर्थात् बीमितप्रतिको जिम्मेवारीलाई वर्तमान आर्थिक अवस्थाअनुसार मूल्यांकन गर्ने व्यवस्था गरेको छ।
यसअघि भविष्यमा हुने दाबी भुक्तानीको दायित्व अनुमान गरेर वित्तीय विवरण तयार गरिन्थ्यो। अब भने बजारको ब्याजदरलगायत आर्थिक सूचकमा आउने परिवर्तनले बीमा दायित्वको मूल्यांकनमा समेत प्रभाव पार्न सक्छ।
यसले एकातिर बीमितलाई भुक्तानी गर्नुपर्ने दायित्व बढ्न सक्ने र अर्कोतिर कम्पनीको लगानीको मूल्य घट्न सक्ने जोखिम बढाउँदा कम्पनीहरूको नगद प्रवाह र लगानी व्यवस्थापनमा थप चुनौती देखिएको छ।
कम्पनीहरूलाई सफ्टवेयर र जनशक्तिको चुनौती
बीमा कम्पनीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार वित्तीय विवरण तयार गर्न आवश्यक पर्ने जटिल सफ्टवेयर तथा दक्ष जनशक्ति व्यवस्थापन गर्न कठिनाइ भइरहेको बताएका छन्।
शिखर इन्स्योरेन्सका उपमहाप्रबन्धक सुरज राजवाहकका अनुसार कम्पनीले अघिल्लो वर्षदेखि नै नयाँ लेखा प्रणाली कार्यान्वयनमा ल्याइसकेकाले अहिले तुलनात्मक रूपमा सहज अवस्था रहेको छ।
तर सबै बीमा कम्पनीले चालु वर्षमै एनएफआरएस–१७ र एनएफआरएस–९ पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गर्न सक्नेमा भने बजारका जानकारहरू आशावादी छैनन्। केही कम्पनीले यस वर्षको लेखापरीक्षणसम्म पनि पूर्ण कार्यान्वयनमा कठिनाइ भोग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
लाभांश क्षमतामा पनि असर पर्न सक्ने
नयाँ लेखा प्रणालीसँगै थप कडा नियामकीय प्रावधान पालना गर्नुपर्ने भएपछि बीमा कम्पनीहरूको लाभांश वितरण क्षमतामा समेत असर पर्न सक्ने देखिएको छ।
नाफा तत्काल देखिने प्रणालीबाट सेवा अवधिअनुसार नाफा पहिचान गर्ने व्यवस्थातर्फ जाँदा कम्पनीहरूको रिपोर्टेड नाफा घट्न सक्छ। त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव शेयरधनीले पाउने लाभांशमा पर्न सक्ने जोखिम छ।
यद्यपि दीर्घकालमा एनएफआरएस–१७ र एनएफआरएस–९ को कार्यान्वयनले बीमा कम्पनीहरूको वित्तीय विवरणलाई थप पारदर्शी, तुलनायोग्य र वास्तविक जोखिममा आधारित बनाउन सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
अहिले भने नेपाली बीमा क्षेत्रका लागि अन्तर्राष्ट्रिय लेखा मापदण्डमा रूपान्तरणसँगै नाफा, लगानी, दायित्व र लाभांश व्यवस्थापनको नयाँ चुनौती थपिएको छ।
