​काठमाडौँ ।
देशमा छाएको आर्थिक शिथिलताका बाबजुद नेपालका जीवन बीमा कम्पनीहरूको व्यापारमा उल्लेख्य सुधार देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो दुई महिना (भदौ मसान्त) सम्ममा सञ्चालनमा रहेका १४ वटा जीवन बीमा कम्पनीहरूले कुल ४० अर्ब ५४ करोड १४ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क (Premium) सङ्कलन गरेका छन्।
​नेपाल बीमा प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको अद्यावधिक तथ्याङ्कअनुसार यो रकम गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को सोही अवधिको तुलनामा १५.०१ प्रतिशतले बढी हो। गत वर्षको भदौसम्म बीमकहरूले ३५ अर्ब २४ करोड ९७ लाख रुपैयाँ मात्रै व्यापार गरेका थिए।
​व्यापारमा ‘नेपाल लाइफ’ को दबदबा, ग्रोथमा ‘आइएमई लाइफ’ अगाडि
​कुल व्यापार सङ्कलनका हिसाबले नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले आफ्नो शीर्ष स्थान कायम राखेको छ भने व्यापार वृद्धिदर (Growth) का आधारमा आइएमई लाइफ इन्स्योरेन्सले सबैलाई पछाडि पारेको छ। खुसीको कुरा, समीक्षा अवधिमा सबै १४ वटै जीवन बीमा कम्पनीको व्यापारमा सकारात्मक वृद्धि देखिएको छ।
​कस्तो छ शीर्ष ५ कम्पनीको प्रदर्शन?
​नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स:
भदौ मसान्तसम्म कम्पनीले १० अर्ब ५८ करोड ८ लाख रुपैयाँ कुल बीमाशुल्क संकलन गरेको छ। गत वर्षको सोही अवधि (रु ९ अर्ब ६८ करोड ३२ लाख) को तुलनामा कम्पनीको व्यापार ९.२७% ले बढेको हो।
​नेसनल लाइफ इन्स्योरेन्स:
दोस्रो स्थानमा रहेको नेसनल लाइफले ४ अर्ब ८५ करोड ८६ लाख रुपैयाँ संकलन गरेको छ। गत वर्षको तुलनामा कम्पनीको व्यापार २१.९९% को उच्च दरले बढेको छ।
​राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनी:
सरकारी स्वामित्वको यो कम्पनी ४ अर्ब ४१ करोड ४६ लाख रुपैयाँ व्यापार गर्दै तेस्रो स्थानमा छ। यसको व्यापार वृद्धिदर ८.१९% छ।
​एलआईसी नेपाल (LIC Nepal):
चौथो स्थानमा रहेको एलआईसीले ८.३७% को वृद्धिसँगै ३ अर्ब ६७ करोड ८५ लाख रुपैयाँ बीमाशुल्क सङ्कलन गरेको छ।
​हिमालयन लाइफ इन्स्योरेन्स:
कम्पनीले १३.२३% को वृद्धिसँगै ३ अर्ब ५९ करोड १९ लाख रुपैयाँ व्यापार गर्न सफल भएको छ।
​कुन कम्पनीको व्यापार कति? (तुलनात्मक तालिका)

काठमाडौं । नेपाल धितोपत्र बोर्डले सूचीकृत कम्पनीका आधारभूत सेयरधनीले सेयर बिक्री गर्ने प्रक्रियासम्बन्धी व्यवस्थामा संशोधन गरेको छ। धितोपत्र कारोबारलाई थप व्यवस्थित, पारदर्शी र विश्वसनीय बनाउने उद्देश्यले बोर्डले यसअघि जारी गरेको निर्देशन परिमार्जन गरेको हो।
बोर्डको नियमन विभागले सम्पूर्ण सूचीकृत कम्पनीलाई सम्बोधन गर्दै जारी गरेको पत्रअनुसार अब नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा सूचीकृत कम्पनीका आधारभूत सेयरधनीले आफ्नो स्वामित्वमा रहेको १५ प्रतिशत वा सोभन्दा बढी सेयर बिक्री गर्नुअघि सम्बन्धित कम्पनीलाई पाँच कारोबार दिन अगावै जानकारी गराउनुपर्नेछ।
यसअघि आधारभूत सेयरधनीले आफ्नो स्वामित्वमा रहेको ५ प्रतिशत वा सोभन्दा बढी सेयर बिक्री गर्न चाहेमा पाँच दिनअघि नै सम्बन्धित कम्पनीलाई जानकारी गराउनुपर्ने व्यवस्था थियो। संशोधित निर्देशनले पूर्वसूचना दिनुपर्ने सेयरको सीमा ५ प्रतिशतबाट बढाएर १५ प्रतिशत पुर्‍याएको छ।
निर्देशनअनुसार सम्बन्धित कम्पनीले सेयर बिक्रीसम्बन्धी सूचना प्राप्त गरेपछि त्यसको विवरण नेप्सेमार्फत सार्वजनिक गर्नुपर्नेछ। सार्वजनिक गरिने सूचनामा बिक्री गर्न लागिएको सेयरको विवरण, मूल्य तथा परिमाणसमेत उल्लेख गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।बोर्डको यो संशोधनले आधारभूत सेयरधनीबाट हुने ठूलो परिमाणको सेयर बिक्रीसम्बन्धी जानकारी बजारका सहभागी तथा लगानीकर्तासमक्ष पुर्‍याउन सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, सेयर कारोबारमा पारदर्शिता कायम गर्न र लगानीकर्तालाई आवश्यक सूचना उपलब्ध गराउन यो व्यवस्था महत्त्वपूर्ण हुने देखिन्छ।